Jetlag symptomen die je vaak niet herkent

Je lichaam draait op een interne klok die ergens in je hersenen zit, vlak boven het kruispunt van je oogzenuwen. Die klok werkt op licht. Als het licht is, maakt je lichaam cortisol om wakker te zijn. Als het donker wordt, schakelt het over naar melatonine. Reis je naar een nieuwe tijdzone, dan klopt het licht buiten niet meer met de klok binnenin. Je hersenen denken dat het ochtend is terwijl je lichaam zegt bedtijd. Dat verschil is wat je voelt als jetlag.

Tijdens een jetlag schiet je tolerantie naar beneden. Dingen die normaal langs je heen glijden raken nu aan een gevoelige snaar. Een trage taxichauffeur, een verloren oplader, een onbekende die te dichtbij staat. Je merkt dat je geïrriteerd reageert op iets kleins en je vraagt je af waarom. De reden is dat je hersenen onder hoogspanning werken om de tijdverwarring op te lossen. Voor het oppikken van sociale signalen blijft minder over. Je karakter is niet veranderd. Je zenuwstelsel is uitgeput en probeert zichzelf te beschermen.

Je darmen hebben hun eigen klok en die loopt niet altijd in de pas met je hersenen. Bij jetlag merk je dat als rare honger om vier uur 's nachts of geen trek tijdens de lunch. Sommige mensen krijgen last van verstopping, anderen juist losse ontlasting. Je darmflora reageert op wanneer je eet, en als die signalen van slag zijn, raakt je hele systeem in de war. Dit kan ook verklaren waarom je je opgeblazen voelt terwijl je niks vreemds hebt gegeten op reis.

Een mistig hoofd is het symptoom dat het langst aanhoudt. Je leest dezelfde tekst twee keer, je vergeet waarvoor je iets opzocht, je raakt de draad kwijt in een gesprek. Dit komt door slaap die niet diep was. Tijdens een jetlag slaap je oppervlakkiger en korter, en juist de fase die je hersenen schoonmaakt komt te kort. Je begint dus aan een nieuwe dag terwijl gisteren nog niet is opgeruimd. Pas na een paar nachten echte rust merk je dat de mist optrekt en je weer scherp kunt denken.

Kijk goed naar de symptomen hierboven en je ziet één rode draad. Achter humeur, spijsvertering en mistig hoofd zit telkens dezelfde oorzaak, slaap die niet herstelt. Niet omdat je te weinig uren in bed ligt, wel omdat de uren die je slaapt te oppervlakkig zijn. Een hotelkamer is bijna altijd lichter dan je gewend bent. Een straatlantaarn door dunne gordijnen, een lampje van een rookmelder, ochtendlicht dat te vroeg komt. Je melatonine reageert op elk van die signalen, en je slaap blijft licht.

Het meeste advies tegen jetlag gaat over je nieuwe ritme aannemen, stap meteen in op de lokale tijd, zoek licht in de ochtend, vermijd cafeïne 's middags. Dat helpt, alleen lost het maar de helft op. De andere helft is de kwaliteit van de slaap die je krijgt op de bestemming. Volledige duisternis is de eerste prioriteit, want zonder dat slaap je te licht. Hier helpt het masker. Het sluit licht buiten, ook in een hotelkamer die nooit echt donker is, en de zachte druk helpt je zenuwstelsel zakken.

Een jetlag is geen falen van je lichaam. De symptomen zijn een systeem dat tijd nodig heeft om bij te trekken in een tijdzone waar het niet voor gemaakt is. Geef het die tijd. Verwacht geen scherp hoofd op dag twee, en zie vermoeidheid niet als iets om weg te drinken. Wat je wel kunt geven is rust waar je controle over hebt. Donker maken als je kunt, je bedtijd vasthouden zoals het lokaal hoort. Jetlag symptomen trekken vanzelf weg als je je lichaam laat doen wat het wil.